— Дина, сіз сұхбаттарыңызда ІТ саласына кездейсоқ келгеніңізді айтқан едіңіз. Бұл қалай болды?
— Бастапқыда дизайнер болғым келді, бірақ ата-анам мені дәрігер болуға үгіттеді. Ақырында 9-сыныптан кейін құжат тапсыру мерзімін өткізіп алып, Бішкектегі Политехникалық колледжге ІТ мамандығы бойынша түстім.
Бұл расында да кездейсоқ таңдау болды, сол кезде технологиялар туралы көп білмедім. Бірақ жуырда түсіндім: белгісіздікке қарай ұмтылу қасиеті менде бала кезден қалыптасқан екен. Ол кезде әжеммен ауылда тұрдым, екі гектар егістік жеріміз болды. 3-4-сыныптан бастап таң атпай құлпынай теруге көмектесетінмін, ал таңғы 7-8-де базарда сататынмын. Сол кезде бұл ұят сияқты көрінетін, әсіресе сыныптастарым көшеде ойнап жүргенде. Уақыт өте бұл сезім шығармашылыққа деген ұмтылысқа айналды. Енді мен ешқашан күннің астында егістікте жұмыс істегім келмеді және сауда сөресінің артында тұрғым келмеді.
Жалпы, өз кәсібімді қатты жақсы көремін. Әсіресе өнім жобалау, жаңа функцияларды ойлап табу және нарықты талдау маған стартапер немесе бизнесвумен болудан әлдеқайда қызығырақ. Ешқашан кәсіпкер болғым келмеген, бірақ қазір үйреніп кеттім, өйткені бізде расымен мықты команда бар.
— Өмірбаяныңызға оралсақ. Колледжден кейін немен айналыстыңыз?
— 2011 жылы Қырғызстан халықаралық университетін «Бағдарламалау және талдау» мамандығы бойынша қызыл дипломмен тәмамдадым. Ол кезде ІТ саласында бос орын аз еді, сондықтан түйіндеме жасап, түрлі ұйымдарға жібере бастадым. Ақыры халықаралық жиһаз компаниясына корпоративтік клиенттермен жұмыс істейтін менеджер болып қабылдандым. Үш айдан кейін жалақысы жақсы болса да, бұл менікі емес екенін түсіндім.
Шетелде оқуды армандадым, бірақ оған ақшам болмады. Сол себепті қаражат жинаудың жолын іздей бастадым. Сол кезде ағам Ауғанстанда НАТО базасында жұмыс істейтін. Ол маған Army Air Force Exchange Service компаниясына сұхбаттан өтіп көруді ұсынды, бұл әскери қызметкерлерді киім, тамақ, дәрі-дәрмек және күнделікті қажетті заттармен қамтамасыз ететін ұйым. Ағылшын тілін білетін қызметкерлер керек екен. Сөйтіп маған бір жылдық келісімшарт ұсынды.
— Бұл тәжірибе болашағыңызға қалай әсер етті?
— Бір жыл бойы жабық аумақта, «отбасы, достар, университет» деген үйреншікті ортадан жырақта болу қиынға соқты. Жұмыстан, оқудан және спорттан басқа айналысар іс болмады. Бірақ сол уақыт ішінде мен өзіме шынымен не қажет екенін түсіндім және $12 мың жинай алдым.
— Бішкекке оралған соң немен айналыстыңыз?
— Лондон университетінің магистратурасына 75% жеңілдікпен түстім. Бірақ жеңілдік болса да, оқу ақысы бәрібір өте қымбат еді. Содан кейін Калифорниядағы Линкольн университетінің «Management Information System» факультетінің студенті атандым.
Бірінші семестрде бірнеше пән таңдап, өзімді қамтамасыз ету үшін бірден екі жерде жұмыс істей бастадым.
— АҚШ-тағы мансабыңыз қалай өрбіді?
— Алғашында, басқа студенттер сияқты, кассир және даяшы болып істедім. Ал оқуымның екінші жылында ІТ саласынан жұмыс іздеуге бел будым. Жарты жыл бойы сұхбаттарға барып жүрдім, бірақ үнемі мені жұмысқа алмай қоятын. Ақшам таусылуға шақ қалғанда, Айова штатындағы Wells Fargo қаржы компаниясына жүйелік аналитик болып жұмысқа тұрдым. Екі жылдан кейін жазда Бішкекке келдім. Бастапқыда демалып қайтамын деп жоспарлаған едім, бірақ ақырында біржола қалып қойдым.
Маған ZenSoft атты ІТ-жобалармен айналысатын компанияда жоба менеджері қызметін ұсынды. АҚШ-тағы жалақымнан бірнеше есе аз болса да, келісімімді бердім. Өйткені сол кезде жоба енді дамып келе жатқан, бәрін нөлден бастап құру идеясы мені қатты қызықтырды.
– Мұндай шешім қабылдау қиын болған жоқ па?
– Америкада өмір сүру әлдеқайда ауыр еді. Өзімді бүкіл әлемде жалғыз қалған адамдай сезінетінмін. Қорғансыз екенімді, көптеген мүмкіндіктердің маған, иммигрант ретінде, қолжетімсіз екенін түсіндім. Ол кезде бәріне төтеп бере алдым, бірақ егер қайтадан сол жағдайға тап болсам, екінші рет шыдай алмас едім.
Менің ойымша, мен дер кезінде кеттім. 26–27 жаста бәрін басынан бастау әлдеқайда оңай, ал 35-тен кейін қиын болады. Былтыр Калифорнияға тағы барып, сол жақта қалып қойған таныстарымды кездестірдім. Қазір олардың көбі өз еліне оралғысы келеді, бірақ ешқандай әлеуметтік байланысы қалмаған. Сондықтан оларға үйге оралып, бәрін қайта бастау әлдеқайда қорқынышты.
Толығырақ Digitalbusiness.kz сайтынан оқи аласыздар.
— Дина, сіз сұхбаттарыңызда ІТ саласына кездейсоқ келгеніңізді айтқан едіңіз. Бұл қалай болды?
— Бастапқыда дизайнер болғым келді, бірақ ата-анам мені дәрігер болуға үгіттеді. Ақырында 9-сыныптан кейін құжат тапсыру мерзімін өткізіп алып, Бішкектегі Политехникалық колледжге ІТ мамандығы бойынша түстім.
Бұл расында да кездейсоқ таңдау болды, сол кезде технологиялар туралы көп білмедім. Бірақ жуырда түсіндім: белгісіздікке қарай ұмтылу қасиеті менде бала кезден қалыптасқан екен. Ол кезде әжеммен ауылда тұрдым, екі гектар егістік жеріміз болды. 3-4-сыныптан бастап таң атпай құлпынай теруге көмектесетінмін, ал таңғы 7-8-де базарда сататынмын. Сол кезде бұл ұят сияқты көрінетін, әсіресе сыныптастарым көшеде ойнап жүргенде. Уақыт өте бұл сезім шығармашылыққа деген ұмтылысқа айналды. Енді мен ешқашан күннің астында егістікте жұмыс істегім келмеді және сауда сөресінің артында тұрғым келмеді.
Жалпы, өз кәсібімді қатты жақсы көремін. Әсіресе өнім жобалау, жаңа функцияларды ойлап табу және нарықты талдау маған стартапер немесе бизнесвумен болудан әлдеқайда қызығырақ. Ешқашан кәсіпкер болғым келмеген, бірақ қазір үйреніп кеттім, өйткені бізде расымен мықты команда бар.
— Өмірбаяныңызға оралсақ. Колледжден кейін немен айналыстыңыз?
— 2011 жылы Қырғызстан халықаралық университетін «Бағдарламалау және талдау» мамандығы бойынша қызыл дипломмен тәмамдадым. Ол кезде ІТ саласында бос орын аз еді, сондықтан түйіндеме жасап, түрлі ұйымдарға жібере бастадым. Ақыры халықаралық жиһаз компаниясына корпоративтік клиенттермен жұмыс істейтін менеджер болып қабылдандым. Үш айдан кейін жалақысы жақсы болса да, бұл менікі емес екенін түсіндім.
Шетелде оқуды армандадым, бірақ оған ақшам болмады. Сол себепті қаражат жинаудың жолын іздей бастадым. Сол кезде ағам Ауғанстанда НАТО базасында жұмыс істейтін. Ол маған Army Air Force Exchange Service компаниясына сұхбаттан өтіп көруді ұсынды, бұл әскери қызметкерлерді киім, тамақ, дәрі-дәрмек және күнделікті қажетті заттармен қамтамасыз ететін ұйым. Ағылшын тілін білетін қызметкерлер керек екен. Сөйтіп маған бір жылдық келісімшарт ұсынды.
— Бұл тәжірибе болашағыңызға қалай әсер етті?
— Бір жыл бойы жабық аумақта, «отбасы, достар, университет» деген үйреншікті ортадан жырақта болу қиынға соқты. Жұмыстан, оқудан және спорттан басқа айналысар іс болмады. Бірақ сол уақыт ішінде мен өзіме шынымен не қажет екенін түсіндім және $12 мың жинай алдым.
— Бішкекке оралған соң немен айналыстыңыз?
— Лондон университетінің магистратурасына 75% жеңілдікпен түстім. Бірақ жеңілдік болса да, оқу ақысы бәрібір өте қымбат еді. Содан кейін Калифорниядағы Линкольн университетінің «Management Information System» факультетінің студенті атандым.
Бірінші семестрде бірнеше пән таңдап, өзімді қамтамасыз ету үшін бірден екі жерде жұмыс істей бастадым.
— АҚШ-тағы мансабыңыз қалай өрбіді?
— Алғашында, басқа студенттер сияқты, кассир және даяшы болып істедім. Ал оқуымның екінші жылында ІТ саласынан жұмыс іздеуге бел будым. Жарты жыл бойы сұхбаттарға барып жүрдім, бірақ үнемі мені жұмысқа алмай қоятын. Ақшам таусылуға шақ қалғанда, Айова штатындағы Wells Fargo қаржы компаниясына жүйелік аналитик болып жұмысқа тұрдым. Екі жылдан кейін жазда Бішкекке келдім. Бастапқыда демалып қайтамын деп жоспарлаған едім, бірақ ақырында біржола қалып қойдым.
Маған ZenSoft атты ІТ-жобалармен айналысатын компанияда жоба менеджері қызметін ұсынды. АҚШ-тағы жалақымнан бірнеше есе аз болса да, келісімімді бердім. Өйткені сол кезде жоба енді дамып келе жатқан, бәрін нөлден бастап құру идеясы мені қатты қызықтырды.
– Мұндай шешім қабылдау қиын болған жоқ па?
– Америкада өмір сүру әлдеқайда ауыр еді. Өзімді бүкіл әлемде жалғыз қалған адамдай сезінетінмін. Қорғансыз екенімді, көптеген мүмкіндіктердің маған, иммигрант ретінде, қолжетімсіз екенін түсіндім. Ол кезде бәріне төтеп бере алдым, бірақ егер қайтадан сол жағдайға тап болсам, екінші рет шыдай алмас едім.
Менің ойымша, мен дер кезінде кеттім. 26–27 жаста бәрін басынан бастау әлдеқайда оңай, ал 35-тен кейін қиын болады. Былтыр Калифорнияға тағы барып, сол жақта қалып қойған таныстарымды кездестірдім. Қазір олардың көбі өз еліне оралғысы келеді, бірақ ешқандай әлеуметтік байланысы қалмаған. Сондықтан оларға үйге оралып, бәрін қайта бастау әлдеқайда қорқынышты.
Толығырақ Digitalbusiness.kz сайтынан оқи аласыздар.
Бөлісу
