Баяндама деректерді ұсынудың әмбебап тәсілі ретіндегі графтардың маңызына арналды. Бұл әдіс әлеуметтік желілер, бизнес үдерістер мен биологиялық жүйелер сияқты өзара байланысқан деректерді тиімді талдауға мүмкіндік береді. Графтар түйіндер мен олардың арасындағы байланыстардан тұрады. Мұнда деректің мазмұнымен қатар, оның құрылымы да шешуші рөл атқарады.
«Қазіргі таңда графтар кеңінен қолданылады – олар пайдаланушылар арасындағы байланыстарды талдаудан бастап, күрделі жүйелерді модельдеуге дейін түрлі міндеттерді шешуге мүмкіндік береді. Олардың басты артықшылығы – дәстүрлі тәсілдермен анықтау қиын жасырын байланыстар мен заңдылықтарды ашуға мүмкіндік беруінде», – деп атап өтті спикер.
Митап барысында графтық талдау мен network science әдістеріне ерекше назар аударылды. Олардың қатарында ең қысқа жолды табу, орталықтылықты талдау және қауымдастықтарды анықтау бар. Бұл тәсілдер жүйедегі маңызды түйіндерді анықтауға, әлсіз тұстарды табуға және процестерді оңтайландыруға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ Neo4j және TigerGraph секілді графтық дерекқорлар қарастырылды. Олар миллиардтаған байланыстарды өңдей алады және үлкен көлемдегі деректермен жұмыс істеуде жоғары тиімділік көрсетеді. Дәстүрлі SQL-жүйелерден айырмашылығы – мұндай дерекқорлар деректерді граф түрінде сақтап, талдауға мүмкіндік береді, бұл аналитикалық мүмкіндіктерді едәуір кеңейтеді.
Жеке бөлім графтардағы машиналық оқытуға (Graph Machine Learning) арналды. Атап айтқанда, графтық нейрондық желілер (GNN) таныстырылды. Олар түйіндер мен байланыстардың атрибуттарымен қатар граф құрылымын да пайдаланып, жіктеу, байланыстарды болжау және ұсыным жүйелерін құру сияқты міндеттерді шешеді. «Графтық модельдер мен GNN – ұсыным жүйелерінен бастап биоинформатика мен химияға дейінгі жаңа буын интеллектуалды жүйелердің негізіне айналып келеді», – деді Алан Салимов.
Сессия қорытындысында GraphML мен графтық дерекқорлардың дамуы деректер көлемі мен күрделілігі артып отырған қазіргі жағдайда жасанды интеллект пен деректерге негізделген шешімдердің келесі кезеңін айқындайтын негізгі қозғаушы күштердің бірі болатыны атап өтілді.
Еске сала кетсек, 27 наурызда Шымкент қаласында Digital Qazaqstan 2026 форумы өтті. Биылғы тақырып – «Industry 5.0: Ынтымақтастық қуаты». Форумды Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі, Шымкент қаласының әкімдігі және Astana Hub халықаралық инновациялық кластері ұйымдастырды.
Биыл форумды ұйымдастыру серіктестер мен демеушілердің қолдауының нәтижесінде мүмкін болды. Барлық шығын демеушілік қаражат есебінен жабылды.
Форумның бас серіктесі Freedom Bank – жеке және корпоративтік клиенттерге қызмет көрсететін қазақстандық цифрлық банк, Freedom Holding Corp. құрамына кіреді. Банк Қазақстанда алғаш болып ипотека, автонесие және бизнес несиелерін толық цифрландырды, сондай-ақ елдегі алғашқы INVEST CARD инвестор картасын ұсынды.
Платиналық серіктес Alageum Electric – электр энергетикасы, машина жасау және инфрақұрылымдық құрылыс салаларында жұмыс істейтін, 30-дан астам кәсіпорынды біріктіретін ірі электротехникалық компаниялар тобы.
Алтын серіктес – Қазақтелеком.
Инновациялық серіктестер – WSE, Damumed.
Серіктес – Visa.
Баяндама деректерді ұсынудың әмбебап тәсілі ретіндегі графтардың маңызына арналды. Бұл әдіс әлеуметтік желілер, бизнес үдерістер мен биологиялық жүйелер сияқты өзара байланысқан деректерді тиімді талдауға мүмкіндік береді. Графтар түйіндер мен олардың арасындағы байланыстардан тұрады. Мұнда деректің мазмұнымен қатар, оның құрылымы да шешуші рөл атқарады.
«Қазіргі таңда графтар кеңінен қолданылады – олар пайдаланушылар арасындағы байланыстарды талдаудан бастап, күрделі жүйелерді модельдеуге дейін түрлі міндеттерді шешуге мүмкіндік береді. Олардың басты артықшылығы – дәстүрлі тәсілдермен анықтау қиын жасырын байланыстар мен заңдылықтарды ашуға мүмкіндік беруінде», – деп атап өтті спикер.
Митап барысында графтық талдау мен network science әдістеріне ерекше назар аударылды. Олардың қатарында ең қысқа жолды табу, орталықтылықты талдау және қауымдастықтарды анықтау бар. Бұл тәсілдер жүйедегі маңызды түйіндерді анықтауға, әлсіз тұстарды табуға және процестерді оңтайландыруға мүмкіндік береді.
Сондай-ақ Neo4j және TigerGraph секілді графтық дерекқорлар қарастырылды. Олар миллиардтаған байланыстарды өңдей алады және үлкен көлемдегі деректермен жұмыс істеуде жоғары тиімділік көрсетеді. Дәстүрлі SQL-жүйелерден айырмашылығы – мұндай дерекқорлар деректерді граф түрінде сақтап, талдауға мүмкіндік береді, бұл аналитикалық мүмкіндіктерді едәуір кеңейтеді.
Жеке бөлім графтардағы машиналық оқытуға (Graph Machine Learning) арналды. Атап айтқанда, графтық нейрондық желілер (GNN) таныстырылды. Олар түйіндер мен байланыстардың атрибуттарымен қатар граф құрылымын да пайдаланып, жіктеу, байланыстарды болжау және ұсыным жүйелерін құру сияқты міндеттерді шешеді. «Графтық модельдер мен GNN – ұсыным жүйелерінен бастап биоинформатика мен химияға дейінгі жаңа буын интеллектуалды жүйелердің негізіне айналып келеді», – деді Алан Салимов.
Сессия қорытындысында GraphML мен графтық дерекқорлардың дамуы деректер көлемі мен күрделілігі артып отырған қазіргі жағдайда жасанды интеллект пен деректерге негізделген шешімдердің келесі кезеңін айқындайтын негізгі қозғаушы күштердің бірі болатыны атап өтілді.
Еске сала кетсек, 27 наурызда Шымкент қаласында Digital Qazaqstan 2026 форумы өтті. Биылғы тақырып – «Industry 5.0: Ынтымақтастық қуаты». Форумды Қазақстан Республикасы Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі, Шымкент қаласының әкімдігі және Astana Hub халықаралық инновациялық кластері ұйымдастырды.
Биыл форумды ұйымдастыру серіктестер мен демеушілердің қолдауының нәтижесінде мүмкін болды. Барлық шығын демеушілік қаражат есебінен жабылды.
Форумның бас серіктесі Freedom Bank – жеке және корпоративтік клиенттерге қызмет көрсететін қазақстандық цифрлық банк, Freedom Holding Corp. құрамына кіреді. Банк Қазақстанда алғаш болып ипотека, автонесие және бизнес несиелерін толық цифрландырды, сондай-ақ елдегі алғашқы INVEST CARD инвестор картасын ұсынды.
Платиналық серіктес Alageum Electric – электр энергетикасы, машина жасау және инфрақұрылымдық құрылыс салаларында жұмыс істейтін, 30-дан астам кәсіпорынды біріктіретін ірі электротехникалық компаниялар тобы.
Алтын серіктес – Қазақтелеком.
Инновациялық серіктестер – WSE, Damumed.
Серіктес – Visa.
Бөлісу
