— Mirai Tech ғылыми зерттеуден шыққан жоба. Қай сәтте бұл идеядан толыққанды стартап жасауға болатынын түсіндіңіз?
— Стартап құру идеясы біз қозғалыс кезінде электр өндіретін материалдарды зерттеген кезде пайда болды. Бір сәтте сенсорлардың жай ғана тоқ тудырмай, адамның жүру тәсіліне қарай түрліше реакция беретінін байқадық. Сол кезде бұл адамдарға нақты пайда әкелетін технологияға айналуы мүмкін екенін түсіндік. Осылайша, наногенератор негізінде жасалған сенсорлары бар «ақылды» наноұлтарақ пайда болды. Олар адамның ең ұсақ қозғалысы мен денеге түскен күшті анықтайды. Сондықтан жобаның атауында «нано» сөзі бар, бәрі осы технологиядан басталды.
Алғашында біз паралимпиадашылардың оңалту процесі, аутизм спектріндегі балалардың моторлық дамуын бақылау сияқты бірнеше бағытты қарастырдық. Бірақ соңында назарымыз толығымен спортқа ауды. Биыл қаңтарда компанияны тіркеп, SportTech бағытына, яғни спортшылардың жаттығуы мен қалпына келуін деректер мен жасанды интеллект көмегімен жақсартатын технологияларға ден қойдық.
— Неліктен спортты таңдадыңыз?
— Ең алдымен кәсіби спорт клубтарының үлкен қызығушылығын байқадық. Футбол, хоккей, баскетбол сияқты командалық спорт түрлерінде кез келген жарақат – тек жаттығудан уақытша шеттеу емес, сонымен қатар емдеу, қалпына келтіру, ойыншыны алмастыру сияқты қомақты қаржылық шығын. Элиталық лигаларда мұндай жағдайлар миллиондаған доллармен есептеледі.
Бірақ Қазақстанда уақтылы диагноз қоятын білікті реабилитологтар аз. Біздің наноұлтарақ осының орнын толтыра алады, ол проблеманы ерте сатысында анықтайтын жүйе секілді жұмыс істейді. Спортшы небары екі минут жүріп өтеді, ал біз бірден қозғалыс асимметриясын, артық жүктемені, дене салмағының дұрыс бөлінбеуін көреміз. Бұл деректер дәрігер мен бапкерге мәселені нақты анықтауға және жаттығу жүктемесін түзетуге мүмкіндік береді.
— Наноұлтарақ қалай жұмыс істейді және қандай деректерді жинайды?
— Аяқ киімнің ішіне адамның қозғалысын тіркейтін сенсорлар орнатамыз. Аяқтың басылуы, салмақтың қай бөлікке түсуі, жүру, жүгіру немесе секіру кезіндегі күштің таралуы — бәрі есепке алынады. Олар микрокозғалысты да сезеді. Екі минуттың ішінде құрылғы 20 мыңнан астам көрсеткіш жинап, арнайы алгоритмдер арқылы өңдейді. Нәтижесінде қозғалыстың цифрлық профилі жасалады.
Сонымен қатар, спортшы денесіне тағы қосымша сенсорлар тағылады. Олар аяқтың бүгілу бұрышын, қозғалыс дисбалансын және техникадағы ауытқуларды анықтайды. Мысалы, бапкер ойыншының өнімділігі төмендегенін байқайды, бірақ себебін түсінбеуі мүмкін. Сенсор деректері қозғалыс асимметриясы ма, техника қателігі ме, әлде жасырын жүктеме ме — нақты себепті көрсетеді.
— Әр адамның өзіне тән жүру мәнері, қалпы бар ғой. Жүйе мұны қалай ажыратады?
— Негізі жүйенің өзегі – математика. Алгоритмдер адамның қозғалысын есептеп, сенсорлардан келетін микросигналдарды талдайды. Әрбір қадам мен қысым нүктесі – ерекше үлгі, сол арқылы жүйе қозғалыстың қайсысы физиологиялық тұрғыда дұрыс, қайсысы ауытқығанын түсінеді.
Жүйені «ажыратуға» үйрету үшін біз үлкен, дербестендірілмеген деректер базасын жинадық. Технологияны Астананың 9 клиникасында және бірнеше спорт орталығында сынақтан өткіздік: түрлі жүру типтері бар, жарақатты және жарақатсыз адамдардың қозғалысын талдадық.
Осы деректер негізінде жүйені калибрлеп, дәлдігін арттырып, үлгілерді тануға үйретіп жатырмыз. Яғни бұл жай ғана датчиктер емес, адамның денесі дұрыс жұмыс істемей тұрған кезде соны «түсінетін» аналитикалық модель.
— Бапкерге ақпарат қандай түрде жеткізіледі?
— Барлық мәлімет қарапайым әрі түсінікті интерфейсте көрсетіледі. Бапкерлер негізгі көрсеткіштерді көреді: қозғалыс симметриясы, жүктеме, қалпына келу динамикасы. Егер бұл деректерді жаттығу жоспарына қалай енгізу керектігі жөнінде сұрақтар туындаса, бізде штаттық реабилитологтар бар, олар кеңес береді. Қазір клиент аз болғандықтан, әрқайсысымен жеке жұмыс істей аламыз. Бірақ ауқым кеңейген сайын жасанды интеллект қосамыз, оны клиникалық және зерттеу деректерінің дербестендірілген нұсқаларына сүйене отырып үйретіп жатырмыз.
Толығырақ Digitalbusiness.kz сайтынан оқи аласыздар.
— Mirai Tech ғылыми зерттеуден шыққан жоба. Қай сәтте бұл идеядан толыққанды стартап жасауға болатынын түсіндіңіз?
— Стартап құру идеясы біз қозғалыс кезінде электр өндіретін материалдарды зерттеген кезде пайда болды. Бір сәтте сенсорлардың жай ғана тоқ тудырмай, адамның жүру тәсіліне қарай түрліше реакция беретінін байқадық. Сол кезде бұл адамдарға нақты пайда әкелетін технологияға айналуы мүмкін екенін түсіндік. Осылайша, наногенератор негізінде жасалған сенсорлары бар «ақылды» наноұлтарақ пайда болды. Олар адамның ең ұсақ қозғалысы мен денеге түскен күшті анықтайды. Сондықтан жобаның атауында «нано» сөзі бар, бәрі осы технологиядан басталды.
Алғашында біз паралимпиадашылардың оңалту процесі, аутизм спектріндегі балалардың моторлық дамуын бақылау сияқты бірнеше бағытты қарастырдық. Бірақ соңында назарымыз толығымен спортқа ауды. Биыл қаңтарда компанияны тіркеп, SportTech бағытына, яғни спортшылардың жаттығуы мен қалпына келуін деректер мен жасанды интеллект көмегімен жақсартатын технологияларға ден қойдық.
— Неліктен спортты таңдадыңыз?
— Ең алдымен кәсіби спорт клубтарының үлкен қызығушылығын байқадық. Футбол, хоккей, баскетбол сияқты командалық спорт түрлерінде кез келген жарақат – тек жаттығудан уақытша шеттеу емес, сонымен қатар емдеу, қалпына келтіру, ойыншыны алмастыру сияқты қомақты қаржылық шығын. Элиталық лигаларда мұндай жағдайлар миллиондаған доллармен есептеледі.
Бірақ Қазақстанда уақтылы диагноз қоятын білікті реабилитологтар аз. Біздің наноұлтарақ осының орнын толтыра алады, ол проблеманы ерте сатысында анықтайтын жүйе секілді жұмыс істейді. Спортшы небары екі минут жүріп өтеді, ал біз бірден қозғалыс асимметриясын, артық жүктемені, дене салмағының дұрыс бөлінбеуін көреміз. Бұл деректер дәрігер мен бапкерге мәселені нақты анықтауға және жаттығу жүктемесін түзетуге мүмкіндік береді.
— Наноұлтарақ қалай жұмыс істейді және қандай деректерді жинайды?
— Аяқ киімнің ішіне адамның қозғалысын тіркейтін сенсорлар орнатамыз. Аяқтың басылуы, салмақтың қай бөлікке түсуі, жүру, жүгіру немесе секіру кезіндегі күштің таралуы — бәрі есепке алынады. Олар микрокозғалысты да сезеді. Екі минуттың ішінде құрылғы 20 мыңнан астам көрсеткіш жинап, арнайы алгоритмдер арқылы өңдейді. Нәтижесінде қозғалыстың цифрлық профилі жасалады.
Сонымен қатар, спортшы денесіне тағы қосымша сенсорлар тағылады. Олар аяқтың бүгілу бұрышын, қозғалыс дисбалансын және техникадағы ауытқуларды анықтайды. Мысалы, бапкер ойыншының өнімділігі төмендегенін байқайды, бірақ себебін түсінбеуі мүмкін. Сенсор деректері қозғалыс асимметриясы ма, техника қателігі ме, әлде жасырын жүктеме ме — нақты себепті көрсетеді.
— Әр адамның өзіне тән жүру мәнері, қалпы бар ғой. Жүйе мұны қалай ажыратады?
— Негізі жүйенің өзегі – математика. Алгоритмдер адамның қозғалысын есептеп, сенсорлардан келетін микросигналдарды талдайды. Әрбір қадам мен қысым нүктесі – ерекше үлгі, сол арқылы жүйе қозғалыстың қайсысы физиологиялық тұрғыда дұрыс, қайсысы ауытқығанын түсінеді.
Жүйені «ажыратуға» үйрету үшін біз үлкен, дербестендірілмеген деректер базасын жинадық. Технологияны Астананың 9 клиникасында және бірнеше спорт орталығында сынақтан өткіздік: түрлі жүру типтері бар, жарақатты және жарақатсыз адамдардың қозғалысын талдадық.
Осы деректер негізінде жүйені калибрлеп, дәлдігін арттырып, үлгілерді тануға үйретіп жатырмыз. Яғни бұл жай ғана датчиктер емес, адамның денесі дұрыс жұмыс істемей тұрған кезде соны «түсінетін» аналитикалық модель.
— Бапкерге ақпарат қандай түрде жеткізіледі?
— Барлық мәлімет қарапайым әрі түсінікті интерфейсте көрсетіледі. Бапкерлер негізгі көрсеткіштерді көреді: қозғалыс симметриясы, жүктеме, қалпына келу динамикасы. Егер бұл деректерді жаттығу жоспарына қалай енгізу керектігі жөнінде сұрақтар туындаса, бізде штаттық реабилитологтар бар, олар кеңес береді. Қазір клиент аз болғандықтан, әрқайсысымен жеке жұмыс істей аламыз. Бірақ ауқым кеңейген сайын жасанды интеллект қосамыз, оны клиникалық және зерттеу деректерінің дербестендірілген нұсқаларына сүйене отырып үйретіп жатырмыз.
Толығырақ Digitalbusiness.kz сайтынан оқи аласыздар.
Бөлісу
