«$200 мың өз ақшамызды салдық». Өзбекстандағы стартап қалай ірі банктен $12 млн инвестиция алды

Ташкенттегі кәсіпкерлер Рустам Хамдамов, Вадим Захарьян және Жахонгир Нарзуллаев телеком-компанияда қызмет етіп жүріп, бөлшек сауда дүкендеріне арналған IT-платформа жасау идеясына тап болады. Әріптестер көп ойланбай, BILLZ стартапын құрады. Қазір жоба Өзбекстан, Қазақстан, Тәжікстан және Қырғызстанда 5000-ға жуық клиентке қызмет көрсетіп жатыр. Биыл BILLZ грузиялық TBC банкімен $12 млн көлеміндегі келісімге қол қойып, бақылаушы үлесін сатып, жергілікті жобадан банк экожүйесінің бір бөлігіне айналды. Digital Business тілшісі Astana Hub-пен бірлескен «Орталық Азияның 100 стартап тарихы» жобасы аясында Рустам Хамдамовпен кездесіп, өнімді іске қосу және сол жолда қандай қателікке ұрынғаны туралы әңгімелесті. Кәсіпкер команда неге дүкендерде түнегенін, BILLZ жүйесін клиенттер несімен жоғары бағалайтынын және таңғы ас үстіндегі кездейсоқ таныстық қалай миллиондаған долларлық шешімге ұласқанын айтып берді. Сондай-ақ, банктің стартапты сатып алуына қатысты неге еш күмән болмағанын түсіндірді.

АҚШ-та стартап бастап, $2,7 млн тартқан. Ташкенттік IT-кәсіпкердің оқиғасы

Ташкенттік кәсіпкер Акмаль Пайзиевтың бизнес саласында жүргеніне 20 жылдан асты. Осы аралықта ол бес компания құрған. Солардың екеуін ірі нарық ойыншыларына сатып, табысты экзит жасады. Қазір Акмаль Numeo AI деп аталатын жаңа жобасын дамытып жатыр. Бұл компания логистика мен жүк тасымалына арналған арнайы жасанды интеллект агенттерін әзірлейді. Үлкен тәжірибесіне қарамастан, бұл стартап өзбекстандық фаундер үшін бір жағынан жаңа, әрі зерттелмеген бағыт болды. Біріншіден, компания АҚШ-та тіркелген және тек сол нарыққа бағытталған. Бұған дейін кәсіпкер тек өз елінде жұмыс істеді. Екіншіден, бұл мүлде басқа сала. Жоба индустрияның жанама қатысушыларына емес, тікелей жүк тасымалдаушыларға көмектеседі. Үшіншіден, шешім жасанды интеллектке негізделген. Бұл қазір қарқынды дамып келе жатқан бағыт және жоба NFX венчурлық қорынан бірнеше миллион доллар инвестиция алған. Digital Business пен Astana Hub бірлескен «Орталық Азияның 100 стартап тарихы» жобасы аясында Акмаль Numeo AI-дың қалай дамып жатқанын және жалпы көлемі қазірдің өзінде 850 миллиард долларды құрайтын АҚШ-тағы логистика нарығының ерекшеліктерін айтып берді. Сондай-ақ ол сала қызметкерлерінің жасанды интеллектке деген сенімсіздігі мен стартапты америкалық нарықта қалай кеңейтуді жоспарлап отырғаны жайлы да сөз етті.

Ауғанстанда жұмыс істеп, кейін $6 млн-ға бағаланған стартап құрды. Бішкектен шыққан қыздың оқиғасы

Дина Руслан бастапқыда өмірін технологиялармен байланыстырамын деп ойлаған емес. Бірақ ақыры ІТ саласынан өз орнын тапты. Қырғызстанның Халықаралық университетін «Бағдарламалау және аналитика» мамандығы бойынша бітірген соң, шетелде оқу үшін ақша жинау мақсатында бір жыл Ауғанстанда жұмыс істеді. Кейін Калифорниядағы Линкольн университетінің магистратурасына түсіп, АҚШ-та мансабын құра бастады. Алайда бірнеше жылдан кейін бәрін тастап, туған қаласына оралуды шешті. 2020 жылы Дина Codify атты балалар мен жасөспірімдерге арналған ІТ-мектеп стартабын құрды. Екі жылдан кейін компанияның құны 6 миллион долларға бағаланды. Digital Business пен Astana Hub-тың бірлескен «Орталық Азияның 100 стартап тарихы» жобасы үшін Дина Ауғанстанда немен айналысқанын, АҚШ-тағы ең қиын кезеңдерін және бала кезіндегі бір оқиғаның тәуекелден қорықпауға қалай үйреткенін әңгімелеп берді. Сондай-ақ біз Динаның ең қымбатқа түскен қателіктері туралы және Codify-дің басқа ІТ-мектептерден несімен ерекшеленетінін білдік.

Қазақстандық ғалым «ақылды» ұлтарақ жасауға $90 мың инвестиция алды. Ол не үшін қажет?

Назарбаев университетінің профессоры Гүлнұр Қалимолдина – зертхана жобасын DeepTech-стартапқа айналдыра алған Қазақстандағы алғашқы ғалымдардың бірі. Бәрі қозғалыс кезінде электр энергиясын өндіре алатын материалмен жүргізілген тәжірибеден басталған. Сол идеяның негізінде Mirai Tech стартапы пайда болды. Бұл спортшылардың қимыл-қозғалысын талдап, дәрігер байқамай тұрып-ақ жарақаттың алдын алуға көмектесетін «ақылды» наноұлтарақ әзірлейтін жоба. Қазір Mirai Tech технологиясы Қазақстанның футбол клубтарында сынақтан өтіп жатыр, ал команда алғашқы $90 мың инвестицияға ие болды. Digital Business және Astana Hub-тың бірлескен «Орталық Азияның 100 стартап тарихы» жобасы аясында Гүлнұр Қалимолдина аяқ киімге орнатылған сенсорлар спорт клубтарына миллиондаған доллар үнемдеуге қалай көмектесетінін және Mirai Tech ұлтарақтары қарапайым адамдарға қашан қолжетімді болатынын айтып берді. Ол сондай-ақ жоба қашан $100 мың пайдаға шығатынын, шетелдің қай нарықтарында жұмыс істейтінін және жаппай өндіріс қашан басталатынын да бөлісті.